Jak pisać prompty do ChatGPT i Claude. Napiszcie też, czego AI ma nie robić

Właściciel hurtowni wpisuje do ChatGPT „Uporządkuj raporty” i dołącza plik. Dostaje długą, uprzejmą odpowiedź o tym, jak w ogóle porządkuje się raporty, i nic z niej nie trafi do żadnego dokumentu. Problem rzadko leży w modelu. Częściej w poleceniu, a tego, jak pisać prompty, żeby wynik dało się użyć, można się nauczyć bez żadnego kursu.

Dlaczego „Uporządkuj raporty” nie działa

Takie polecenie zostawia modelowi wszystkie decyzje. Które raporty, według czego, w jakiej formie i co potem zrobić z wynikiem. Model nie zna Waszej firmy, więc zgaduje, a zgadywanie wychodzi ogólnikowo.

Z „Zrób ładnie” jest tak samo. Dla Was ładnie znaczy coś konkretnego, na przykład krótkie akapity i tabelę na górze. Model tego nie wie i robi ładnie po swojemu.

Dobre polecenie przypomina zadanie dla nowej osoby w biurze, bystrej, ale w pierwszym dniu pracy. Wszystko, czego jej nie powiecie, będzie musiała zgadywać.

Jeśli nie wiecie, czy polecenie jest pełne, dopiszcie na końcu „Jeśli czegoś brakuje, najpierw zapytaj”. Model zada kilka pytań, a Wy od razu zobaczycie, czego zabrakło.

Jak pisać prompty, które dają gotowy wynik

Każde polecenie powinno odpowiadać na te pytania:

1. Co dokładnie zrobić. Jedno zadanie, nazwane czasownikiem. Policz, porównaj, napisz odpowiedź na wiadomość.
2. Z czego. Który plik, która kolumna, jaki okres. Jeśli źródło jest w załączniku, napiszcie, jak się nazywa.
3. W jakiej formie. Tabela, lista, mail albo krótki akapit. Z jakimi kolumnami albo jak długie.
4. Gdzie to trafi. Do maila dla księgowej albo na slajd na zebranie. Od tego zależą ton i długość.
5. Czego nie robić. Na przykład „nic nie usuwaj i nic nie wysyłaj”, „nie zmieniaj liczb”, „nie dopisuj niczego, czego nie ma w pliku”.

Ostatni punkt ma coraz większe znaczenie, bo asystenci AI potrafią już pracować na plikach i poczcie, jeśli dacie im dostęp. Jasna granica kosztuje jedno zdanie.

Pełny przykład polecenia dla ChatGPT

Dane poniżej są wymyślone na potrzeby tego tekstu. Załóżmy, że z programu sprzedażowego eksportujecie plik sprzedaz-lipiec.csv z kolumnami data, handlowiec, klient i kwota_netto. Nazwy klientów są już zamienione na „Klient A”, „Klient B” i tak dalej.

Policz sprzedaż za lipiec osobno dla każdego handlowca. Dane weź z załączonego pliku sprzedaz-lipiec.csv, z kolumn „handlowiec” i „kwota_netto”. Wynik pokaż jako tabelę z kolumnami handlowiec, liczba transakcji i suma netto, posortowaną od największej sumy. Tabelę wkleję do maila dla zarządu, więc bez wstępu i bez komentarzy. Nie zmieniaj ani nie usuwaj żadnych danych w pliku. Jeśli w jakimś wierszu brakuje handlowca, nie zgaduj, tylko wypisz ten wiersz osobno pod tabelą.

Każde zdanie odpowiada na jedno z pytań z listy. Ostatnie jest tam dlatego, że model, który nie wie, co zrobić z brakującymi danymi, może je po prostu wymyślić.

To samo polecenie zadziała w Claude. Zanim prześlecie tabelę dalej, sprawdźcie ręcznie sumę przynajmniej jednego handlowca.

Poprawki zgłaszajcie w tej samej rozmowie. „Dodaj kolumnę z liczbą klientów” zadziała lepiej niż nowe polecenie od zera, bo model ma przed sobą plik i wszystko, co już ustaliliście.

Nawyki, dzięki którym poprawek jest mniej

Przy większych zadaniach poproście najpierw o propozycje. „Zanim zaczniesz, zaproponuj kilka sposobów ułożenia tego raportu i zapytaj, który wybieram”. Plan łatwiej poprawić niż gotowy wynik.

Polecenie można też podyktować. Kiedy mówimy, zwykle podajemy więcej szczegółów niż przy pisaniu, a właśnie szczegółów model potrzebuje. Wystarczy mikrofon na klawiaturze telefonu, a część aplikacji AI ma też własne dyktowanie.

Nie wklejajcie danych osobowych klientów. Zamiast nazwisk piszcie „Klient A” i „Klient B”, a adresy pomijajcie, jeśli nie są naprawdę potrzebne. Do tabeli sprzedaży model nie musi wiedzieć, kim jest klient. Czy i na jakich zasadach dane firmy mogą trafiać do takich narzędzi, warto sprawdzić z prawnikiem, szczególnie pod kątem RODO. Jedno ustawienie w ChatGPT, które warto przy tym sprawdzić, opisaliśmy w osobnym tekście.

Jeśli to samo polecenie wpisujecie co tydzień, to znak, że zadanie da się zautomatyzować na stałe. Tym zajmujemy się w automatyzacji AI.

Na start weźcie jedno zadanie, które robicie co miesiąc. Napiszcie do niego polecenie według listy powyżej i zapiszcie je w notatkach, żeby następnym razem tylko podmienić plik.